Wekelijks krijg ik het statement om de oren: We worden allemaal dom door AI.
De zorg die er achter zit is terecht. En de oproep die erachter zit, zelf blijven schrijven, zelf blijven nadenken, die klopt.
Wat niet klopt, is de paniek eromheen. Zoals ik nu weer in columns lees en op TV zie. Alsof letterlijk niemand meer nadenkt nu en we dat daarvoor wel allemaal deden.
Kom op zeg.
Dit gedrag is al tientallen jaren hardnekkig aanwezig. Mensen kopiëren al hun hele leven en lopen achter het meest wenselijke antwoord aan dat ze zien. Voor werkstukken werd al letterlijk uit de encyclopedie overgeschreven, dat deden we voor er internet was. Wikipedia is al 20 jaar een bron om linea recta uit te kopiëren. Plaatjes jatten voor je presentatie via Google Search… al twintig jaar een gewoonte op kantoren. Op pagina 2 van Google kun je een lijk verstoppen, daar komt toch nooit iemand. Reclames en tv-beelden worden al decennia bewerkt en voor het schrijven van scripties bestaat al vele jaren een complete markt. Studenten die hun scriptie laten schrijven tegen betaling, ver voor ChatGPT bestond.
Ik heb vreselijke offertes gezien. Verschrikkelijke rapportages. Om over dramatische Powerpoints maar te zwijgen. Mensen produceerden al troep en geloofden al van alles en nog wat, ruim voor AI. Want ook toen dachten veel mensen van allerlei niveaus al niet zelf na of deden een ander na. En konden de meesten niet (goed) een coherent verhaal schrijven, want die skills bezitten ze simpelweg niet.
Maar nee, nu met AI is het echt anders?
Gedrag en afspraken
Maar mijn collega’s produceren echt veel AI-slop hoor! Doen niks meer zelf, ze denken helemaal niet meer na. Ja ik weet het. Zelfs politici en rectoren schrijven speeches met AI die ze niet checken.
Ik vrees dat ik ook nieuws heb: die collega’s checkten hun werk voor AI ook al niet of met tegenzin. En begonnen een powerpoint op basis van de powerpoint van een ander.
Wellicht vinden je collega’s hun werk helemaal niet leuk of boeit ze bepaalde zaken niets. Of zijn de afspraken en sfeer onderling gewoon shit. Herkenbaar? Als ik iets onzin vind, of mijn werk niet leuk vind dan is AI wel een heel makkelijk instrument om er snel vanaf te zijn. En zonder cultuur waar je elkaar aanspreekt en werkafspraken hebt… gebeurt er precies niks.
De kern is dat mensen al lui waren, al makkelijk te sturen, al bereid om te geloven wat ze zagen zonder het te checken. AI voegt daar geen nieuwe wereld aan toe. Het geeft alleen een sneller gereedschap aan oud gedrag. Het is slechts makkelijker geworden voor hele volksstammen. En het resultaat of de bron keken ze toen niet na en doen ze nu ook niet.
Gedrag en elkaar in de weg zitten is een veel groter probleem dan collega’s die AI-slop produceren. Werkafspraken opnieuw bespreken, wat doen we eigenlijk? Maar ja, dan moeten we naar onszelf, ons team en onze leidinggevenden kijken. En dat vinden we een stukje lastiger, nietwaar?
Zondebok of gewoon met elkaar in gesprek?
De oproep om zelf na te denken is niet nieuw en zeker niet overbodig. Die roepen we al honderd jaar. Die zullen we ook nog honderd jaar roepen. Omdat het nodig is. We willen menselijk zijn. Het houdt hopelijk veel mensen bij de les om ook gewoon die natuurlijke intelligentie in te schakelen. Want die kan nog steeds veel dingen die AI niet kan. En dat blijft nog wel even zo.
AI brengt veel verandering, maar met roepen dat we allemaal dommer worden verandert slechts één detail: de zondebok. Vroeger was het de rekenmachine. Of de kettingbrief. Of de tv. Toen Photoshop. Toen het internet, toen social media, toen de smartphone. Nu is het AI. Dat is makkelijk en het gesprek uit de weg gaan.
Ophef alom, maar het leidt af van de echte zaken die we moeten bespreken en veranderen op ons werk.
AI maakt dat alleen maar pijnlijk zichtbaar.